Dalekowzroczność (hiperopia) – czym jest, jakie są jej przyczyny i jak ją korygować?

Dalekowzroczność, medycznie nazywana hiperopią, to jedna z najczęściej występujących wad refrakcji wzroku. Choć powszechnie kojarzy się z problemami z widzeniem z bliska, jej natura jest nieco bardziej skomplikowana. Osoby zmagające się z tą wadą często muszą wkładać ogromny wysiłek w to, aby wyraźnie zobaczyć przedmioty znajdujące się tuż przed nimi, podczas gdy obiekty w oddali widzą bez większych przeszkód (choć przy głębokiej wadzie obraz z daleka również może ulec zamazaniu).

Mechanizm powstawania wad – dlaczego obraz jest nieostry?

W prawidłowo zbudowanym oku promienie światła przechodzą przez rogówkę oraz soczewkę i skupiają się precyzyjnie na siatkówce, tworząc ostry obraz. W przypadku dalekowzroczności dzieje się inaczej.

Główne przyczyny hiperopii to:

• Zbyt krótka gałka oczna (w osi przednio-tylnej).

• Zbyt płaska rogówka lub zbyt słaba moc łamiąca soczewki oka.

W konsekwencji tych cech anatomicznych wpadające do oka światło skupia się za siatkówką, zamiast bezpośrednio na niej.

Gdzie $f$ to ogniskowa układu optycznego oka, a $d$ to długość gałki ocznej.

U młodych ludzi oko potrafi częściowo kompensować tę wadę poprzez akomodację (nastawność) – rzęska oka napina się, powodując pogrubienie soczewki, co zwiększa jej moc łamiącą i przesuwa punkt skupienia światła z powrotem na siatkówkę. Jednak ciągła praca mięśni oka prowadzi do szybkiego zmęczenia wzroku.

Najczęstsze objawy dalekowzroczności

Oprócz oczywistego rozmywania się tekstu podczas czytania czy pracy przy komputerze, hiperopia daje szereg objawów niespecyficznych, wynikających ze stałego napięcia akomodacyjnego:

• Chroniczne, tępe bóle głowy (najczęściej w okolicy czołowej).

• Szybkie przemęczenie oczu, pieczenie i łzawienie podczas pracy z bliska.

• Problemy z koncentracją i senność podczas nauki lub czytania.

• Zjawisko „zezowania” (szczególnie u dzieci, u których wysoka dalekowzroczność może wywołać zez zbieżny).

Ważne! Dalekowzroczności nie należy mylić z prezbiopią (starczowzrocznością). Choć obie wady utrudniają czytanie, prezbiopia nie wynika z budowy gałki ocznej, lecz z naturalnego, postępującego z wiekiem (po 40. roku życia) procesu twardnienia i utraty elastyczności soczewki oka.

Dowiedz się więcej na Coopervision.pl.

Metody korekcji i leczenia hiperopii

Współczesna okulistyka i optometria oferują kilka skutecznych metod radzenia sobie z dalekowzrocznością, dopasowanych do wieku, stylu życia oraz wielkości wady pacjenta:

1. Okulary korekcyjne: Wykorzystuje się w nich soczewki skupiające (wypukłe), oznaczane znakiem plus (+). Ich zadaniem jest silniejsze załamanie światła, tak aby punkt skupienia obrazu trafił dokładnie na siatkówkę.

2. Soczewki kontaktowe: Działają na tej samej zasadzie co okulary, jednak przylegają bezpośrednio do filmu łzowego na rogówce. Zapewniają szersze pole widzenia i są idealnym rozwiązaniem dla osób aktywnych fizycznie.

3. Laserowa korekcja wzroku: Zabieg chirurgiczny polegający na wymodelowaniu kształtu rogówki za pomocą lasera (tak, aby stała się bardziej wypukła w części centralnej). Jest to metoda trwała, dedykowana osobom dorosłym ze stabilną wadą wzroku.

4. Refrakcyjna wymiana soczewki (RLE): Stosowana zazwyczaj przy bardzo dużych wadach lub u osób starszych. Polega na usunięciu naturalnej soczewki oka i wszczepieniu na jej miejsce sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej o odpowiednio dobranej mocy.

Regularne wizyty u ortoptysty lub okulisty pozwalają na wczesne wykrycie dalekowzroczności, co eliminuje uciążliwe bóle głowy i znacząco podnosi codzienny komfort życia oraz pracy.